By Nguyễn Tấn ĐạtPublished On: Tháng 2 27th, 2025

Tiêu chuẩn nén mẫu bê tông là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá chất lượng của sản phẩm bê tông, giúp đảm bảo tính bền vững và an toàn của các công trình xây dựng. Trong bài viết này, Mê Kông Thương Tín sẽ cung cấp tiêu chuẩn nén mẫu bê tông mới nhất cùng với những thay đổi và cải tiến nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả thi công.

Tại sao cần có tiêu chuẩn nén mẫu bê tông?

Tiêu chuẩn nén mẫu bê tông là cần thiết để kiểm tra và đánh giá khả năng chịu lực của bê tông trong các công trình xây dựng. Bê tông có thể chịu tác động của nhiều lực như uốn, kéo, trượt, nhưng khả năng chịu nén là ưu thế nổi bật nhất. Chính vì vậy, cường độ chịu nén thường được dùng làm tiêu chí để đánh giá chất lượng bê tông, hay còn gọi là mác bê tông.

Tiêu chuẩn để đánh giá khả năng chịu lực của bê tông trong các công trình

Mẫu bê tông dùng để kiểm tra cường độ có hình lập phương với kích thước 150mm x 150mm x 150mm, được dưỡng hộ theo tiêu chuẩn TCVN 4453:1995. Thông thường, mẫu bê tông được nén khi đạt 28 ngày tuổi, vì đây là thời điểm cường độ bê tông đạt giá trị pháp lý cao nhất để nghiệm thu. Tuy nhiên, để theo dõi sự phát triển của bê tông, có thể nén mẫu ở các độ tuổi 7, 14 và 21 ngày.

Sau khi nén, mẫu bê tông sẽ được đưa vào máy nén để xác định ứng suất nén phá hủy. Cường độ chịu nén của bê tông được đo bằng MPa (N/mm²) hoặc daN/cm² (kg/cm²).

Tiêu chuẩn lấy mẫu nén mẫu bê tông trong thí nghiệm

Theo tiêu chuẩn TCVN 4453:1995 về thi công và nghiệm thu bê tông, việc lấy mẫu theo tiêu chuẩn nén mẫu bê tông quy định như sau:

Việc lấy mẫu cần theo tiêu chuẩn

Đối với bê tông thương phẩm, mỗi mẻ bê tông vận chuyển trên xe (khoảng 6 đến 10 m³) cần lấy một tổ mẫu tại công trình trước khi đổ bê tông vào khuôn.
Với bê tông có kết cấu đơn chiếc, khối lượng nhỏ hoặc các kết cấu như cột, dầm, bản, vòm… một tổ mẫu sẽ tương ứng với 20m³ bê tông.
Đối với bê tông móng có khối lượng khoang đổ lớn hơn 50m³, mỗi 50m³ sẽ lấy một tổ mẫu. Nếu khối lượng bê tông dưới 50m³, vẫn cần lấy ít nhất một tổ mẫu.
Với các móng lớn hơn, cứ mỗi 100m³ bê tông sẽ lấy một tổ mẫu, nhưng không ít hơn một tổ mẫu cho mỗi khối lượng.
Đối với bê tông dùng cho nền, mặt đường ô tô, sân bay… 200m³ bê tông sẽ được tính là một tổ mẫu. Nếu khối lượng bê tông nhỏ hơn 200m³, vẫn phải lấy ít nhất một tổ mẫu.
Đối với bê tông có khối lượng lớn, dưới 1000m³, mỗi 250m³ bê tông sẽ là một tổ mẫu. Nếu khối lượng bê tông lớn hơn 1000m³, một tổ mẫu sẽ tương ứng với 500m³.

Xác định mác ở trong tiêu chuẩn nén mẫu bê tông

Để xác định mác bê tông trong mẫu nén, cần lấy ít nhất một tổ mẫu tại hiện trường, mỗi tổ mẫu gồm ba mẫu bê tông đồng nhất. Đối với các kết cấu lớn, các mẫu trong cùng một tổ phải được lấy từ những vị trí khác nhau, với số lượng đủ lớn để đại diện cho toàn bộ kết cấu.

Cần lấy ít nhất một tổ mẫu tại hiện trường

Khi thực hiện thí nghiệm nén, giá trị trung bình của suất nén từ ba mẫu trong tổ mẫu sẽ được dùng để xác định mác bê tông (được thực hiện với tổ mẫu 28 ngày tuổi). Nếu tổ mẫu chưa đủ 28 ngày tuổi mà chỉ là 3 hoặc 7 ngày, mác bê tông sẽ xác định gián tiếp dựa vào biểu đồ phát triển của cường độ bê tông chuẩn.

Kết quả từ các thí nghiệm nén mẫu ở tuổi 3 hoặc 7 ngày thường chỉ mang tính kiểm tra nhanh, chưa chính thức. Mác bê tông chính thức chỉ được công nhận khi kết quả thí nghiệm nén mẫu đạt ở 28 ngày tuổi. Khi đó, các kết cấu bê tông mới được coi là đạt yêu cầu về mác thiết kế và đủ tiêu chuẩn trong quy định thiết kế.

Thông thường, giá trị trung bình của từng tổ mẫu phải không thấp hơn mác thiết kế. Đồng thời, không có mẫu nào trong tổ mẫu có kết quả thí nghiệm thấp hơn 85% mác thiết kế.

>> Xem thêm:

Biểu thị kết quả tiêu chuẩn nén mẫu bê tông

Kết quả tiêu chuẩn nén mẫu bê tông được biểu thị bằng cường độ chịu nén của viên mẫu (R), tính bằng megapascal (MPa), với độ chính xác đến 0,1 MPa. Công thức tính cường độ:

Trong đó:

P là tải trọng phá hủy của viên mẫu, tính bằng niutơn (N).
A là diện tích bề mặt chịu lực của viên mẫu, được tính bằng milimet vuông (mm²).
α là hệ số chuyển đổi kết quả thử nghiệm từ mẫu khác sang mẫu chuẩn để xác định cường độ chịu nén. Mẫu chuẩn có kích thước 150 mm x 150 mm x 150 mm. Hệ số α được xác định qua thực nghiệm theo quy trình tại Phụ lục B hoặc có thể tra theo Bảng 1.

Kết quả tiêu chuẩn nén mẫu bê tông được biểu thị bằng cường độ chịu nén

Khám phá ngay: Độ sụt bê tông: Tầm quan trọng và phương pháp kiểm tra

Cường độ chịu nén của tổ mẫu được tính bằng cách lấy trung bình cộng của cường độ ba viên mẫu trong tổ. Tuy nhiên, nếu giá trị lớn nhất và nhỏ nhất trong ba giá trị cường độ lệch quá 15% so với giá trị còn lại, thì không tính toán cường độ chịu nén của tổ mẫu.

Bảng dưới đây trình bày hệ số chuyển đổi kết quả thử nghiệm từ các mẫu khác sang mẫu chuẩn:

Kích thước và hình dạng của mẫu b , mm

Hệ số chuyển đổi αa

Mẫu lập phương

70 x 70 x 70

100 x 100 x 100

150 x 150 x 150

200 x 200 x 200

250 x 250 x 250

300 x 300 x 300

Mẫu trụ (chiều cao x đường kính)

100 x 200

150 x 300

200 x 400

250 x 500

300 x 600

0,85

0,95

1,00

1,05

1,08

1,10

1,16

1,20

1,24

1,26

1,28

ᵃ Không được áp dụng đối với bê tông tổ ong.

ᵇ Khi nén các nửa viên mẫu lăng trụ, hệ số chuyển đổi sẽ được áp dụng giống như đối với mẫu lập phương có cùng tiết diện chịu nén.

Bài viết trên đã cung cấp các thông tin về tiêu chuẩn nén mẫu bê tông để mọi người nắm rõ. Mong rằng những nội dung này sẽ hữu ích dành cho những ai đang làm việc trong lĩnh vực xây dựng.