Nứt sàn bê tông là sự cố phổ biến trong xây dựng, gây lo lắng cho nhiều chủ đầu tư về tính thẩm mỹ và độ an toàn của công trình. Tình trạng này xuất phát từ nhiều lý do khác nhau, từ khâu vật liệu, thiết kế cho đến quy trình thi công và bảo dưỡng. Bài viết dưới đây của Mê Kông Thương Tín sẽ phân tích chi tiết nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và hướng dẫn cách khắc phục tình trạng nứt sàn bê tông theo đúng chuẩn kỹ thuật xây dựng.
Khái quát về hiện tượng nứt sàn bê tông
Nứt sàn bê tông là tình trạng xuất hiện các vết rạn, nứt trên bề mặt sàn sau khi quá trình đổ bê tông hoàn tất và đóng rắn. Các vết nứt này có thể biến đổi đa dạng từ những vết rạn nhỏ li ti như sợi tóc (nứt chân chim) cho đến những khe nứt lớn, sâu và rộng. Hiện tượng này không chỉ làm giảm đi vẻ đẹp hoàn thiện của ngôi nhà mà còn là dấu hiệu cảnh báo về những vấn đề tiềm ẩn bên trong khối bê tông.
Về mức độ nguy hiểm, các vết nứt nhỏ và nông thường chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ và lớp vữa trát bên ngoài. Tuy nhiên, nếu vết nứt có chiều rộng lớn hơn 0.3mm, ăn sâu vào kết cấu, hoặc kèm theo hiện tượng thấm nước, rỉ sét cốt thép thì đây là vấn đề nghiêm trọng. Khi đó, khả năng chịu lực của sàn bị suy giảm, gây mất ổn định và đe dọa đến sự an toàn của công trình nếu không được xử lý kịp thời.
Hiện tượng nứt sàn bê tông
Nguyên nhân khiến sàn bê tông bị nứt
Để đưa ra phương án xử lý hiệu quả, trước hết cần xác định chính xác nguồn gốc gây ra sự cố. Dưới đây là những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hiện tượng nứt sàn bê tông:
- Sàn bê tông mất nước nhanh và co ngót bề mặt: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra nứt nẻ. Khi gặp thời tiết nắng nóng hoặc gió mạnh, nước trên bề mặt bê tông bốc hơi quá nhanh trong khi phần bê tông bên dưới chưa kịp ninh kết. Sự chênh lệch này tạo ra ứng suất kéo, dẫn đến hiện tượng co ngót nhựa và hình thành các vết nứt.
- Lún nền móng không đều: Nếu nền đất bên dưới yếu, không ổn định hoặc quá trình gia cố nền móng chưa đạt chuẩn, công trình có thể bị lún lệch. Sự chuyển dịch này tạo ra áp lực uốn và kéo lên sàn bê tông, gây ra các vết nứt lớn xuyên qua kết cấu.
- Ảnh hưởng bởi thời tiết và điều kiện môi trường: Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa ngày và đêm hoặc các mùa trong năm khiến bê tông giãn nở và co lại liên tục. Nếu không có khe co giãn hợp lý, ứng suất nhiệt sẽ phá vỡ liên kết bê tông.
- Chất lượng vật liệu không đồng nhất: Việc sử dụng cốt liệu như cát, đá chứa nhiều tạp chất, tỷ lệ nước/xi măng quá cao hoặc bê tông thương phẩm không đạt mác thiết kế sẽ làm giảm cường độ chịu lực, khiến sàn dễ bị nứt vỡ.
- Tác động từ tải trọng và rung chấn: Sàn bê tông phải chịu tải trọng vượt quá thiết kế ban đầu hoặc chịu rung chấn liên tục từ máy móc, phương tiện giao thông gần đó sẽ dẫn đến hiện tượng mỏi vật liệu và nứt gãy.
- Sai sót trong thiết kế hoặc thi công cốt thép: Bố trí cốt thép không đủ diện tích, sai vị trí, khoảng cách giữa các thanh thép quá lớn hoặc lớp bê tông bảo vệ quá mỏng đều làm giảm khả năng chịu lực kéo của sàn.
- Các yếu tố phụ khác trong quá trình sử dụng: Sự xâm nhập của hóa chất ăn mòn cốt thép, rễ cây phát triển mạnh dưới nền hoặc việc tháo dỡ cốp pha quá sớm khi bê tông chưa đạt cường độ cũng là những tác nhân gây nứt.
Lún nền móng không đồng đều gây nứt sàn bê tông
Các dạng nứt sàn bê tông thường gặp
Thực tế thi công cho thấy các vết nứt sàn bê tông rất đa dạng về hình thái và mức độ nghiêm trọng. Việc nhận biết chính xác từng dạng nứt sẽ giúp gia chủ và đơn vị thi công đánh giá đúng tình trạng công trình để đưa ra phương án xử lý tối ưu nhất. Dưới đây là các dạng nứt phổ biến thường gặp trong các công trình dân dụng và công nghiệp:
Nứt mặt sàn do co ngót
Dạng nứt này thường xuất hiện trong giai đoạn đầu khi bê tông bắt đầu đông cứng. Nguyên nhân chủ yếu là do quá trình thủy hóa xi măng sinh nhiệt và sự bay hơi nước diễn ra quá nhanh. Các vết nứt do co ngót thường không có quy luật rõ ràng, phân bố rải rác trên bề mặt. Mặc dù ít ảnh hưởng ngay lập tức đến khả năng chịu lực, nhưng nếu không xử lý, chúng sẽ mở đường cho nước và không khí xâm nhập, gây hại cho cốt thép bên trong.
Nứt mặt sàn bê tông do co ngót
Nứt theo mép và góc sàn
Các vết nứt này thường xuất hiện ở các vị trí góc tường hoặc mép sàn, nơi chịu ứng suất cục bộ lớn hoặc bị hạn chế chuyển vị. Nguyên nhân thường do thiếu thép gia cường tại các góc, hoặc do không bố trí khe co giãn/khe cách ly giữa sàn và tường. Vết nứt dạng này có xu hướng phát triển theo đường chéo từ góc ra phía ngoài, gây mất thẩm mỹ và có thể dẫn đến thấm nước tại các vị trí tiếp giáp.
Nứt chân chim trên bề mặt
Nứt chân chim (hairline cracks) là những vết rạn nhỏ li ti, có chiều rộng rất bé (dưới 1mm) và độ sâu nông. Chúng thường xuất hiện dày đặc như mạng nhện. Nguyên nhân chủ yếu là do lớp vữa hoàn thiện bị co ngót hoặc do công tác bảo dưỡng bề mặt không tốt (thiếu độ ẩm). Loại nứt này thường không nguy hiểm đến kết cấu chịu lực nhưng lại gây mất thẩm mỹ nghiêm trọng cho sàn nhà.
Nứt sâu ảnh hưởng đến kết cấu
Đây là dạng nứt nguy hiểm nhất, cần được quan tâm đặc biệt. Vết nứt thường có chiều rộng lớn (trên 0.3mm), ăn sâu vào trong bê tông và có thể xuyên qua toàn bộ chiều dày sàn. Chúng thường chạy dài theo phương chịu lực hoặc cắt ngang dầm, sàn. Dạng nứt này báo hiệu sự suy yếu về khả năng chịu tải của công trình, thường do lún móng, quá tải hoặc sai sót nghiêm trọng trong thiết kế cốt thép.
Vết nứt sâu ảnh hướng đến kết cấu công trình
Nứt sơn phủ và lớp hoàn thiện bề mặt
Đôi khi, vết nứt chỉ xuất hiện ở lớp vật liệu phủ bên ngoài như sơn, matit hoặc gạch lát mà không ảnh hưởng đến khối bê tông bên dưới. Nguyên nhân có thể do sử dụng vật liệu hoàn thiện kém chất lượng, thi công không đúng kỹ thuật hoặc do sự co giãn không đồng đều giữa lớp phủ và lớp nền. Việc xử lý dạng này đơn giản hơn so với nứt kết cấu, chủ yếu tập trung vào việc làm lại lớp bề mặt.
Có thể bạn quan tâm: Trời mưa khi đổ bê tông có ảnh hưởng gì? Hướng dẫn xử lý
Hướng dẫn xử lý nứt sàn bê tông theo từng mức độ
Bước 1 – Kiểm tra hiện trạng và đánh giá độ nghiêm trọng
Trước khi tiến hành sửa chữa, cần khảo sát kỹ lưỡng để xác định nguyên nhân và mức độ hư hại. Cần đo đạc chiều rộng, chiều sâu và chiều dài của vết nứt. Phân loại vết nứt thuộc dạng nứt vữa, nứt do co ngót hay nứt kết cấu. Nếu nghi ngờ nứt do kết cấu hoặc sụt lún, cần tham vấn ý kiến của kỹ sư kết cấu để có giải pháp gia cố nền móng trước khi xử lý bề mặt.
Bước 2 – Làm sạch vết nứt và loại bỏ lớp yếu
Sử dụng máy cắt cầm tay hoặc búa đục chuyên dụng để mở rộng miệng vết nứt theo hình chữ V (V-cut). Việc này giúp tăng diện tích tiếp xúc cho vật liệu trám. Sau đó, cần vệ sinh sạch sẽ bụi bẩn, dầu mỡ và các mảnh vụn bê tông yếu bên trong rãnh nứt bằng chổi sắt, máy hút bụi công nghiệp hoặc khí nén. Bề mặt sạch sẽ là yếu tố then chốt để đảm bảo độ bám dính.
Đừng bỏ lỡ: Mác bê tông đổ trần nhà: Hướng dẫn chọn chuẩn kỹ thuật
Bước 3 – Trám trét các vết nứt nhỏ bằng vật liệu phù hợp
Đối với các vết nứt nhỏ, nông (nứt chân chim), sau khi vệ sinh sạch, có thể sử dụng các loại vữa sửa chữa chuyên dụng (polymer modified mortar) hoặc keo trám gốc acrylic. Dùng bay trét đầy vật liệu vào khe nứt, miết phẳng và đảm bảo vật liệu lấp đầy hoàn toàn không gian rỗng. Loại vật liệu này có khả năng đàn hồi nhẹ, giúp hạn chế nứt lại do co giãn nhiệt.
Bước 4 – Dùng epoxy hoặc keo chuyên dụng cho vết nứt lớn
Với các vết nứt rộng hơn (từ 1mm trở lên) nhưng chưa ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu, nên sử dụng keo Epoxy có độ nhớt thấp hoặc vữa Epoxy hai thành phần. Epoxy có ưu điểm là cường độ bám dính rất cao, khả năng chịu lực tốt và kháng nước. Quy trình bao gồm việc trám kín bề mặt vết nứt bằng keo matit, gắn các đầu bơm (nếu cần) và bơm hoặc rót keo Epoxy vào cho đến khi đầy.
Bước 5 – Bơm áp lực epoxy cho vết nứt sâu ảnh hưởng kết cấu
Đối với vết nứt xuyên sàn hoặc ảnh hưởng đến khả năng chịu lực (nứt kết cấu), phương pháp bơm keo Epoxy áp lực cao (Epoxy Injection) là giải pháp tối ưu. Các kim bơm (packers) được khoan cấy dọc theo vết nứt với khoảng cách nhất định. Máy bơm chuyên dụng sẽ đẩy keo Epoxy lỏng vào sâu bên trong lõi bê tông dưới áp lực cao, giúp hàn gắn vết nứt, khôi phục sự toàn khối và khả năng chịu lực cho sàn.
Bước 6 – Cán lại bề mặt và hoàn thiện lớp bảo vệ
Sau khi vật liệu trám hoặc keo bơm đã đóng rắn hoàn toàn (thường sau 24-48 giờ), tiến hành mài phẳng bề mặt để loại bỏ phần keo thừa. Cuối cùng, thực hiện các lớp hoàn thiện như sơn phủ, lát gạch hoặc chống thấm để bảo vệ khu vực vừa sửa chữa, đảm bảo tính thẩm mỹ đồng nhất cho toàn bộ sàn nhà.
Khám phá ngay: Đổ mái bê tông mác bao nhiêu là chuẩn? Hướng dẫn chi tiết
Các biện pháp phòng ngừa nứt sàn bê tông
Việc phòng ngừa luôn hiệu quả và tiết kiệm chi phí hơn so với việc sửa chữa. Mê Kông Thương Tín khuyến nghị các biện pháp sau để hạn chế tối đa tình trạng nứt sàn bê tông:
- Kiểm soát quy trình thi công và bảo dưỡng: Giám sát chặt chẽ quá trình trộn, đổ và đầm bê tông. Đầm dùi kỹ giúp bê tông đặc chắc, giảm lỗ rỗng. Quan trọng nhất là công tác bảo dưỡng (dưỡng hộ): cần tưới nước giữ ẩm liên tục, phủ bạt hoặc bao tải ẩm ngay sau khi bê tông se mặt, duy trì ít nhất trong 7 ngày đầu tiên.
- Lựa chọn vật liệu chất lượng và cấp phối chuẩn: Sử dụng xi măng, cát, đá sạch, không lẫn tạp chất. Thiết kế cấp phối bê tông hợp lý, kiểm soát tỷ lệ nước/xi măng ở mức thấp nhất có thể (sử dụng phụ gia siêu dẻo nếu cần) để giảm thiểu độ co ngót.
- Đảm bảo thời gian dưỡng hộ đúng kỹ thuật: Tuyệt đối không tháo dỡ cốp pha quá sớm khi bê tông chưa đạt cường độ quy định. Việc tháo cốp pha sớm sẽ khiến sàn bị võng và nứt do chưa đủ khả năng chịu tải trọng bản thân.
- Lưu ý khi đổ bê tông trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt: Tránh đổ bê tông vào thời điểm nắng gắt giữa trưa. Nếu bắt buộc, phải có biện pháp che chắn, giảm nhiệt cho cốt liệu và phun sương làm mát. Khi trời mưa, cần che phủ kịp thời để tránh nước mưa làm trôi xi măng bề mặt.
- Kiểm tra định kỳ sau khi hoàn thiện công trình: Thường xuyên quan sát, kiểm tra sàn bê tông trong quá trình sử dụng để phát hiện sớm các vết nứt nhỏ. Xử lý ngay từ giai đoạn đầu sẽ ngăn chặn vết nứt lan rộng và ăn sâu vào kết cấu.
Kiểm tra quy trình thi công và bảo dưỡng tránh nứt sàn bê tông
Nứt sàn bê tông là vấn đề kỹ thuật cần được nhìn nhận nghiêm túc và xử lý đúng phương pháp. Việc hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các biện pháp khắc phục phù hợp không chỉ giúp khôi phục thẩm mỹ mà còn đảm bảo tuổi thọ lâu dài cho công trình. Hy vọng những thông tin từ Mê Kông Thương Tín đã cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan và giải pháp hữu ích để bảo vệ sàn bê tông của mình.
Xem ngay: Bê tông sàn mác bao nhiêu? Tiêu chuẩn chọn đúng cho từng công trình
