By Nguyễn Tấn ĐạtPublished On: Tháng 2 26th, 2025

Hàm lượng thép trong bê tông là yếu tố quan trọng quyết định đến độ bền và khả năng chịu lực của công trình. Việc xác định hàm lượng thép đúng chuẩn không chỉ đảm bảo chất lượng công trình mà còn giúp tối ưu chi phí xây dựng. Trong bài viết này, Mê Kông Thương Tín sẽ đi sâu vào việc tính toán làm rõ những yêu cầu và tiêu chuẩn cần thiết để đạt được một kết cấu vững chắc và an toàn.

Hàm lượng thép trong bê tông là như thế nào?

Hàm lượng thép trong bê tông ký hiệu là µ. Đây là tỷ lệ giữa diện tích tiết diện của thép và diện tích tiết diện của bê tông.

Đây là tỷ lệ giữa diện tích tiết diện của thép và diện tích tiết diện

Hàm lượng cốt thép trong bê tông cần phải được tính toán chính xác, không quá nhiều cũng không quá ít. Nếu hàm lượng thép quá thấp, công trình sẽ thiếu khả năng chịu lực, dễ bị phá vỡ và không đảm bảo an toàn. Ngược lại nếu hàm lượng thép quá cao, bê tông sẽ bị kéo giãn do lực tác động từ thép. Từ đó dẫn đến sự lãng phí về chi phí và hiệu quả sử dụng không cao.

Tại sao cần kiểm tra hàm lượng thép trong bê tông

Việc kiểm tra hàm lượng thép trong bê tông là rất cần thiết vì nó giúp hiểu rõ sự kết hợp giữa hai vật liệu này. Bê tông là vật liệu có khả năng chịu nén tốt nhưng lại không chịu được lực kéo, trong khi cốt thép vừa chịu kéo tốt vừa chịu nén hiệu quả.

Hai vật liệu này có hệ số giãn nở giống nhau nên khi kết hợp sẽ tạo ra một vật liệu hoàn hảo, có khả năng chịu tác động từ các yếu tố bên ngoài như nhiệt độ, mưa bão. Lớp bê tông bên ngoài bảo vệ cốt thép, trong khi lớp cốt thép bảo vệ bê tông khỏi việc bị ngấm nước hoặc vỡ.

Hai vật liệu này có hệ số giãn nở giống nhau

Sự kết hợp này giúp bê tông cốt thép có khả năng chịu kéo và chịu nén vượt trội. Vì khả năng chịu kéo của bê tông chỉ bằng 1/10 so với sức chịu nén, việc kết hợp với thép là cần thiết để tăng khả năng chịu lực kéo, tạo ra một kết cấu bê tông cốt thép vững chắc.

Công thức tính hàm lượng thép trong bê tông chuẩn

Công thức tính hàm lượng thép trong bê tông chuẩn được giáo sư Nguyễn Đình Cống đưa ra như sau: Hàm lượng cốt thép trong bê tông phụ thuộc vào mục đích sử dụng và yêu cầu kỹ thuật của công trình. Để tiết kiệm chi phí, hàm lượng thép tối đa có thể là 3%. Trong khi nếu cần đảm bảo sự kết hợp tốt giữa thép và bê tông, tỷ lệ này có thể lên tới 6%.

Hàm lượng cốt thép trong bê tông phụ thuộc vào mục đích sử dụng

Có thể bạn quan tâm: Phụ gia bê tông là gì? Các loại phụ gia phổ biến nhất hiện nay

Trong các dầm bê tông, hàm lượng cốt thép thường nhỏ hơn 2%, nhưng con số lý tưởng dao động từ 1,2% đến 1,5%.

Cần lưu ý rằng, nếu hàm lượng cốt thép trong mỗi mét khối bê tông quá thấp thì kết cấu sẽ thiếu khả năng chịu lực, dẫn đến nguy cơ phá hoại công trình. Ngược lại, nếu hàm lượng cốt thép quá cao sẽ gây lãng phí vật liệu và làm tăng chi phí xây dựng không cần thiết.

Bảng ước lượng chi tiết tỷ lệ thép trong 1m3 bê tông

Bảng ước lượng tỷ lệ thép trong bê tông 1m3 giúp xác định lượng thép cần thiết cho mỗi mét khối bê tông. Dưới đây là các ước tính phổ biến về hàm lượng thép trong bê tông cho từng loại kết cấu

Cấu kiện	ø ≤ 10 (kg/m³)	ø ≤ 18 (kg/m³)	ø > 18 (kg/m³)
Móng	20	30	50
Dầm móng	25	120	30
Cột	30	60	75
Dầm	30	85	50
Sàn	90
Lanh tô	80
Cầu Thang	75	45

>> Tìm hiểu thêm:

Cách khác để xác định hàm lượng thép trong bê tông 1m3

Có nhiều phương pháp để xác định hàm lượng thép trong 1m³ bê tông, tùy thuộc vào yêu cầu của từng loại công trình và cấu trúc. Dưới đây là một phương pháp chi tiết mà bê tông Toàn miền Nam cung cấp để giúp bạn xác định hàm lượng thép một cách chuẩn xác, dựa trên các thông số kỹ thuật của từng loại kết cấu.

Hàm lượng thép trong bê tông có nhiều cách xác định

Công trình dầm móng chính:
- Đối với thép có đường kính < 18mm (Fi ≤ 18), tỷ lệ thép cần sử dụng là khoảng 120 kg/m³ bê tông.
- Đối với thép có đường kính < 10mm (Fi ≤ 10), tỷ lệ thép là khoảng 25 kg/m³ bê tông.
- Tổng cộng, hàm lượng thép cho công trình này là 145 kg/m³.
Công trình móng cột chính:
- Thép có đường kính < 18mm (Fi ≤ 18), cần 50 kg/m³ bê tông.
- Thép có đường kính < 10mm (Fi ≤ 10), tỷ lệ thép là 20 kg/m³ bê tông.
- Thép có đường kính > 18mm (Fi > 18), tỷ lệ thép là 30 kg/m³ bê tông.
- Tổng hàm lượng thép cần thiết cho móng cột là 90 kg/m³ bê tông.
Công trình dầm:
- Thép có đường kính < 10mm (Fi ≤ 10), tỷ lệ thép là 30 kg/m³ bê tông.
- Thép có đường kính > 18mm (Fi > 18), cần 50 kg/m³ bê tông.
- Thép có đường kính ≤ 18mm (Fi ≤ 18), tỷ lệ thép là 85 kg/m³ bê tông.
- Tổng hàm lượng thép cho công trình dầm là 165 kg/m³ bê tông.
Công trình cột:
- Thép có đường kính < 10mm (Fi ≤ 10), cần 30 kg/m³ bê tông.
- Thép có đường kính > 18mm (Fi > 18), tỷ lệ thép là 75 kg/m³ bê tông.
- Thép có đường kính ≤ 18mm (Fi ≤ 18), cần 60 kg/m³ bê tông.
- Tổng hàm lượng thép cho công trình cột là 165 kg/m³ bê tông.
Công trình lanh tô:
- Đối với lanh tô, cần khoảng 80 kg/m³ thép cho mỗi m³ bê tông.
Công trình sàn chính:
- Đối với sàn chính, tổng hàm lượng thép cần thiết là 90 kg/m³ bê tông.
Công trình cầu thang chính:
- Đối với cầu thang chính, thép có đường kính < 10mm (Fi ≤ 10) cần 45 kg/m³ bê tông.
- Thép có đường kính < 10mm (Fi ≤ 10) còn lại cần 75 kg/m³ bê tông.
- Tổng cộng hàm lượng thép cho công trình cầu thang là 120 kg/m³ bê tông.

Việc xác định hàm lượng thép trong bê tông là rất quan trọng để đảm bảo sự bền vững và an toàn cho công trình. Hãy áp dụng công thức mà bài viết chia sẻ để giúp tối ưu hóa vật liệu và nâng cao hiệu quả công trình.