Dầm nhà là loại kết cấu nằm ngang của công trình xây dựng, có tác dụng chịu lực và phân phối tải trọng. Có hai loại dầm chính: dầm chính và dầm phụ, mỗi loại dầm này có đặc điểm và chức năng riêng biệt. Vậy dầm chính dầm phụ là gì và làm sao để phân biệt chúng khi quan sát một công trình? Hãy cùng Mê Kông Thương Tín tìm hiểu chi tiết về các loại dầm nhà qua bài viết sau đây.
Dầm là gì? Khái niệm dầm chính dầm phụ là gì?
Dầm là một bộ phận quan trọng trong kết cấu xây dựng, thường có dạng thanh ngang hoặc nghiêng, sử dụng để chịu lực các bộ phận phía trên như sàn nhà, tường, mái,… Dầm có tác dụng chính là chịu lực uốn, giúp duy trì sự ổn định của công trình.
Dầm đóng vai trò như một “xương sống” của công trình, phân phối và chịu đựng các tải trọng tác động từ trên xuống. Tùy vào mục đích sử dụng và các yêu cầu kỹ thuật của công trình, dầm có thể được làm từ nhiều loại vật liệu khác nhau như bê tông cốt thép, thép, gỗ,…
Dầm được chia thành hai loại chính trong một công trình xây dựng, đó là dầm chính và dầm phụ, mỗi loại có chức năng và đặc điểm riêng biệt. Vậy dầm chính dầm phụ là gì? Dưới đây là thông tin chung về hai loại dầm này:
Dầm chính
Đây là bộ phận chịu lực chính trong kết cấu của công trình. Dầm chính có nhiệm vụ phân phối tải trọng lớn và duy trì sự ổn định tổng thể của công trình. Dầm chính thường được thiết kế có kích thước lớn, chịu lực tốt và có thể được đặt theo chiều ngang hoặc chiều dọc của công trình.
Hai đầu của dầm chính thường được nối với các cột hoặc vách tường để cố định và hỗ trợ kết cấu. Dầm chính có vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo an toàn cho công trình bởi nó phải chịu các tải trọng lớn từ trên xuống cho các bộ phận khác nhau của công trình như mái, sàn, tường,…
Hiểu dầm chính dầm phụ là gì để có kế hoạch phân bố dầm phù hợp với công trình
Dầm phụ
Dầm phụ là bộ phận hỗ trợ dầm chính, có kích thước nhỏ hơn và không chịu tải trọng lớn như dầm chính. Dầm phụ được thiết kế để giằng hoặc làm nền cho các bộ phận khác của công trình.
Chúng thường được đặt vuông góc với dầm chính và có nhiệm vụ truyền tải lực từ các bộ phận khác vào dầm chính hoặc cột. Dầm phụ thường không được đặt trên các cột sẽ được liên kết với tường như tường nhà vệ sinh, tường lô gia hoặc các kết cấu khác. Dầm phụ có vai trò quan trọng trong việc phân phối lực đều đặn và tránh tình trạng quá tải cho dầm chính.
Cả dầm chính và dầm phụ đều được thiết kế kỹ lưỡng để đảm bảo khả năng chịu lực tốt nhất và không gây lãng phí vật liệu. Trong quá trình thi công, kỹ sư xây dựng sẽ phải tính toán chi tiết về kích thước, vật liệu và phương án lắp đặt sao cho dầm làm việc hiệu quả trong suốt quá trình sử dụng công trình.
Kỹ sư cần nắm rõ dầm chính dầm phụ là gì để tính toán, phân bố dầm, giúp công trình có độ bền tốt
>>Tham khảo thêm:
- Thời gian đông kết của bê tông và yếu tố ảnh hưởng
- Dầm console: Khái niệm, ưu nhược điểm và phân loại
Cách phân biệt giữa dầm chính dầm phụ là gì?
Trong quá trình thi công và thiết kế công trình, việc phân biệt dầm chính và dầm phụ là rất quan trọng để đảm bảo kết cấu công trình vững chắc và an toàn. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết khác biệt dầm chính dầm phụ là gì. Dưới đây là một số tiêu chí chi tiết giúp bạn phân biệt chính xác giữa dầm chính và dầm phụ:
Về kích thước
- Dầm chính: Thường có kích thước lớn, được thiết kế để chịu tải trọng lớn và có nhiệm vụ nâng đỡ các bộ phận quan trọng của công trình như sàn, mái, tường. Kích thước lớn giúp dầm chính chịu được lực uốn và momen lớn từ các phần công trình phía trên.
- Dầm phụ: Kích thước của dầm phụ nhỏ hơn so với dầm chính. Dầm phụ không chịu tải trọng quá lớn mà chủ yếu có nhiệm vụ hỗ trợ, phân phối lực từ các bộ phận khác vào dầm chính, giúp giảm tải và đảm bảo sự ổn định của kết cấu.
Để biết dầm chính dầm phụ là gì khi quan sát công trình, bạn có thể nhìn vào kích thước vì dầm chính thường to lớn hơn
Về số lượng
- Dầm chính: Trong mỗi công trình, số lượng dầm chính thường nhiều hơn dầm phụ, phân bố đều khắp kết cấu công trình và nối với các cột. Mỗi nhịp dầm chính thường sẽ có một hoặc nhiều dầm phụ đi kèm.
- Dầm phụ: Số lượng dầm phụ ít hơn dầm chính. Dầm phụ thường được bố trí xen kẽ giữa các dầm chính, giúp gia tăng sự chắc chắn và hỗ trợ dầm chính trong việc phân phối lực.
Về vị trí
- Dầm chính: Dầm chính thường được đặt nằm dọc hoặc ngang và nối liền với hai đầu cột của công trình. Chúng gác lên chân cột hoặc vách tường, là bộ phận chủ yếu chịu lực và đảm bảo sự ổn định của toàn bộ kết cấu.
- Dầm phụ: Dầm phụ được đặt vuông góc với dầm chính, có nhiệm vụ giằng và hỗ trợ dầm chính. Dầm phụ thường đặt trên các tường như tường nhà vệ sinh hoặc tường lô gia. Việc bố trí dầm phụ giúp phân chia và giảm tải cho dầm chính.
Để phân biệt dầm chính dầm phụ là gì, bạn hãy đếm số lượng và chú ý vị trí dầm
Công thức tính kích thước dầm chính dầm phụ là gì?
Dầm chính là những thanh dầm có kích thước lớn nhất trong hệ thống dầm của công trình. Đây là bộ phận quan trọng trong kết cấu của công trình vì nó chịu nhiều lực hơn dầm phụ và giúp phân phối tải trọng từ các phần trên của công trình vào các cấu kiện chịu lực.
Kích thước chiều cao của dầm chính thường được tính theo tỷ lệ với nhịp dầm (L), dao động từ 1/10 đến 1/15 chiều dài nhịp (L). Công thức tính chiều rộng dầm chính như sau: b=0,3×h hoặc b=0,5×h.
Kích thước của dầm phụ nhỏ hơn so với dầm chính. Chiều cao của dầm phụ được tính toán theo tỷ lệ nhỏ hơn so với dầm chính, thường từ 1/15 đến 1/20 chiều dài nhịp dầm. Công thức tính chiều rộng dầm phụ như sau: b=0,3×h hoặc b=0,5×h.
Hy vọng nội dung được Mê Kông Thương Tín chia sẻ trên đây giúp bạn đọc hiểu rõ dầm chính dầm phụ là gì và biết phân biệt chúng khi quan sát một công trình. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa dầm chính và dầm phụ sẽ giúp bạn có cái nhìn rõ hơn về cấu trúc của công trình để có thay đổi, điều chỉnh phù hợp, đảm bảo độ bền, sự ổn định của công trình. Hãy liên hệ với chúng tôi nếu bạn cần tư vấn, giải đáp thắc mắc gì thêm nhé!
