Trong lĩnh vực xây dựng, thuật ngữ “cấu kiện” được sử dụng phổ biến để chỉ các bộ phận cấu thành nên công trình. Mỗi cấu kiện đều có chức năng riêng để góp phần tạo nên sự vững chắc và ổn định cho toàn bộ kết cấu. Vậy cấu kiện là gì? Có những loại nào? Bạn đọc cùng Mê Kông Thương Tín tìm hiểu chi tiết qua những thông tin quan trọng tổng hợp dưới bài viết.
Cấu kiện là gì?
Cấu kiện là thuật ngữ phổ biến trong xây dựng dùng để chỉ các bộ phận cơ bản của công trình bê tông cốt thép hoặc kết cấu thép. Đây là những thành phần quan trọng liên quan đến việc đo lường, tính toán lực chịu tải, nội lực, ngoại lực và các yếu tố tác động từ môi trường có thể ảnh hưởng đến kết cấu công trình.
Việc tính toán cấu kiện đóng vai trò quan trọng trong quá trình thi công. Các nhà thầu và kiến trúc sư cần đảm bảo độ chính xác để công trình đạt được sự an toàn, ổn định và bền vững theo thời gian.
Cấu kiện là các bộ phận của công trình bê tông cốt thép hoặc kết cấu thép
Vai trò của cấu kiện là gì?
Cấu kiện đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo độ bền vững, an toàn và khả năng chịu lực của công trình. Dưới đây là một số vai trò chính, bao gồm:
- Chịu lực và phân bổ tải trọng giúp công trình đứng vững trước tác động của nội lực, ngoại lực, đảm bảo kết cấu ổn định.
- Cấu kiện là thành phần chính để hình thành các bộ phận như móng, cột, dầm, sàn, giúp định hình công trình.
- Cấu kiện được thiết kế đúng tiêu chuẩn giúp giảm thiểu hư hỏng, chống chịu tốt trước điều kiện môi trường.
- Việc thiết kế và lắp đặt cấu kiện hợp lý giúp giảm vật liệu lãng phí, tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian thi công.
Cấu kiện giúp tăng độ chịu lực, đảm bảo kết cấu công trình vững chắc, an toàn
>>Tham khảo thêm:
- Biện Pháp Thi Công Cốp Pha Đúng Kỹ Thuật Trong Xây Dựng
- Đà kiềng là gì? Thông tin cần biết giúp thi công hiệu quả
Phân loại những cấu kiện chính trong xây dựng
Trong xây dựng, cấu kiện được phân thành bốn loại chính dựa trên đặc điểm chịu lực. Mỗi loại cấu kiện có vai trò riêng góp phần đảm bảo kết cấu và độ bền của công trình. Bao gồm:
- Cấu kiện chịu uốn: Có nhiệm vụ chịu tác động của tải trọng và uốn cong theo lực tác động, thường gặp trong dầm, cầu thang, sàn,…
- Cấu kiện chịu nén: Gồm hai loại chính là chịu nén trung tâm và chịu nén lệch tâm có nhiệm vụ chịu lực nén dọc trục và thường xuất hiện trong cột, thanh đà, thân vòm,…
- Cấu kiện chịu kéo: Gồm hai dạng là chịu kéo trung tâm và chịu kéo lệch tâm, có trong thanh dàn, thanh căng của vòm, bể chứa, silo,…
- Cấu kiện chịu xoắn: Thường đi kèm với cấu kiện chịu uốn, xuất hiện trong cột chịu lực ngang, dầm liên kết bản một phía hoặc khung biên đỡ dầm vuông góc.
Cấu kiện có 4 loại là chịu uốn, chịu kéo, chịu nén và chịu xoắn
Ứng dụng của cấu kiện là gì?
Khi đã biết cấu kiện là gì thì bạn sẽ lựa chọn cũng như ứng dụng phù hợp trong thi công. Tùy vào từng loại hình xây dựng, cấu kiện sẽ được thiết kế và bố trí khác nhau để đảm bảo khả năng chịu lực, độ bền theo thời gian. Dưới đây là một số ứng dụng tiêu biểu, bao gồm:
Ứng dụng trong mái công trình
Hệ thống mái công trình sử dụng nhiều loại cấu kiện khác nhau để đảm bảo độ ổn định và tính thẩm mỹ. Bao gồm:
- Dầm chính: Đỡ toàn bộ hệ mái theo chiều dài khung nhà.
- Rui: Là dầm phụ đặt dọc theo chiều dốc của mái, gối lên hệ thống hoành.
- Mè: Giao với rui giúp cố định và tăng độ cứng cho mái.
- Gạch màn: Thường được sử dụng trong nhà gỗ truyền thống, có khả năng chống thấm tốt.
- Ngói: Loại phổ biến là ngói vảy rồng, giúp chống nóng và chống dột hiệu quả.
Cấu kiện được ứng dụng nhiều trong thi công mái, nhà gỗ truyền thống, nhà thép tiền chế
Ứng dụng trong nhà gỗ truyền thống
Trong nhà gỗ truyền thống, hệ thống khung gỗ được thiết kế với nhiều loại cột và dầm chịu lực. Cụ thể:
- Cột cái: Cột chính, chịu lực chính của công trình.
- Cột con: Cột phụ, hỗ trợ tăng độ vững chắc cho mái.
- Cột hiên: Được sử dụng ở mái hiên để tăng tính thẩm mỹ và chịu lực.
Ngoài ra, hệ thống xà cũng đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết các cột lại với nhau:
- Xà đại (xà hạ): Kết nối tất cả các cột ở phần dưới.
- Xà thượng: Liên kết phần đỉnh cột để tăng độ chắc chắn.
- Xà hiên: Kết nối bộ khung bên ngoài nhà.
- Xà đòn đồng: Đặt trên nóc mái để hoàn thiện kết cấu mái.
Ứng dụng trong nhà thép tiền chế
Nhà thép tiền chế sử dụng nhiều cấu kiện có khả năng chịu lực cao, phù hợp với các công trình lớn như nhà xưởng, kho bãi. Bao gồm:
- Cột, kèo: Thiết kế dạng chữ H, dàn hoặc tròn để chịu tải trọng lớn.
- Dầm: Dùng dầm chữ I, H hoặc hộp để phân tán lực.
- Xà gồ thép: Có dạng chữ C hoặc Z, liên kết với khung chính để đỡ mái tôn.
- Giằng kết cấu: Giúp tăng liên kết và đảm bảo độ ổn định trong quá trình thi công.
Với những chia sẻ trên bài viết chắc hẳn đã giúp bạn đọc biết về cấu kiện là gì chi tiết đầy đủ. Sử dụng cấu kiện phù hợp sẽ giúp tăng độ kết cấu vững chắc và đảm bảo độ bền của công trình. Ngoài ra việc đổ bê tông cũng là yếu tố quan trọng giúp công trình có chất lượng tốt. Nếu cần đổ bê tông tươi thương phẩm chất lượng, bạn hãy liên hệ ngay với Mê Kông Thương Tín để được hỗ trợ cụ thể.
